אריינכאפן ווי פריער, נישט אפשטופן קיין מינוט!
הַקְרֵּה נָׂא לְפָׂנַי הַיוֹּם (כד, יב)
[אליעזר האט מתפלל געווען צום אויבערשטן:] שיק מיר צו מיין בקשה 'היינט'
מרן רביה"ק מסאטמאר זי"ע זאגט: דער מדרש ברענגט (בראשית רבה ס, ז), אז דורכדעם וואס אליעזר האט באדינט אברהם אבינו מיט א באגלייבקייט, האט ער זוכה געווען צו ווערן א 'געבענטשטער', טראץ וואס ער איז געווען פון די אייניקלעך פון חם, וואס איז געווארן 'פארשאלטן'.
כדי אליעזר זאל טאקע ווערן א געבענטשטער, האט אויסגעפעלט, אז ער זאל בכלל נישט אינזין האבן מיט זיין שליחות מיט דעם ציל, אז 'ער' זאל ווערן געבענטשט, ווייל אליעזר איז געגאנגען דא אויף גאר א הייליגע און פאראנטווארליכע שליחות, ער האט זיך געמוזט אפהיטן אויסצופירן זיין שליחות מיט די גרעסטע מאס געטריישאפט און איבערגעגעבנקייט אָן קיין שום אייגענע נגיעות און זייטיגע כוונות; נאר אזוי האט געקענט אויסגעפירט ווערן אט דער הייליגער שידוך. ווי פארשטענדליך איז דאס געווען גאר א שווערער נסיון, אינזין צו האבן נאר פארן אויבערשטן, און אוועקלייגן אלע זיינע אייגענע הנאות.
אליעזר האט זיך געזארגט, אז אויב וועט זיך זיין שליחות פארציען אויף א לענגערע צייט, וועט ער אפשר נישט קענען ביישטיין אזא שווערער נסיון, און דאס וועט קאליע מאכן דעם שידוך חלילה, דעריבער האט ער מתפלל געווען צום אויבערשטן: " הַקְרֵה נָא לְפָנַי הַיוֹּם" – העלף אז איך זאל 'היינט' טרעפן דעם זיווג. ווייל באמת איז ער געווען זיכער, אז דער אויבערשטער וועט סוף כל סוף צושיקן דעם ריכטיגן זיווג פאר יצחק אין זכות פון אברהם, נאר ער איז געווען אנגעצויגן אז מעגליך וועט 'ער' נישט ביישטיין אין דעם שליחות, דעריבער האט ער מתפלל געווען אז ער זאל געהאלפן ווערן 'נאך היינט', כדי זיין נסיון זאל זיך נישט פארלענגערן. און דער אויבערשטער האט טאקע אנגענומען זיין תפילה.
דאס איז געווען די כוונה פון לבן וואס האט געבעטן אליעזר, אז רבקה זאל זיך נאך אויפהאלטן א יאר אדער צען חדשים, ווייל ער האט געהאפט, אז אויב ס'וועט זיך פאַרשלעפן וועט דאס אינגאנצן צונישט ווערן, דורכדעם וואס אליעזר וועט אריינפאלן אין מחשבות פון אייגענע נגיעות. אבער אליעזר האט אים געבעטן, אז ער זאל אים נישט אויפהאלטן, ווייל דער אויבערשטער האט דאך מצליח געווען מיין וועג בדרך נס, כדי איך זאל נישט נכשל ווערן, אויב אזוי דארף איך זיך ווייטער צואיילן.
אויף דעם אופן זענען מיר אויך מתפלל אויף דער גאולה שלימה, מיר בעטן פונעם אויבערשטן, אז ער זאל אונז אויסלייזן ווי שנעלער, און נישט פארזוימען די גאולה, ווייל מיר קענען מער נישט דורכטראגן די ביטערע נסיונות פונעם גלות. דער אויבערשטער זאל העלפן אז מיר זאלן זוכה זיין צו זען די ישועה פון כלל ישראל, בביאת משיח צדקינו, במהרה בימינו אמן .
משורשו ומחלקו הטוב והימים הללו יפלו ולא יהיו נחשבים במנין הימים טובים כ"ז שיש בו עוד שמץ משהו מפגימת היצה"ר הוא המסך המבדיל ואינו בדביקות גמור. אכן מחסד הקב"ה על עמו להיטב להם אשר לאחר הכיבוש והמנוחה שבא האדם למדרגה גדולה שיהיה כולו טוב בדביקות גמור אז יתוקנו גם הימים הקודמים שאין חפץ בהם וחזי לאיצטרופי ויעלו לחשבון ואז הוא כל האדם כראוי בכל ימי חיותו. וזש"ה ואברהם זקן זה שקנה חכמה בא בימים כי בימי זקנותו הגיע לתכלית השלימות הנרצה כי אברהם לא השלים עצמו במדרגתו ביום אחד ובפעם אחת רק הי' בתחלת ימיו לוחם מלחמת ה' בחזקה ואח"כ כבשו להיצה"ר כמו דאי' בלשון הזה"ק ואברהם זקן וגו ת"ח אברהם איתקריב לגבי' ותיאובתי' דילי' הוה כל יומוי בהאי ולא איתקרב אברהם ביומא חדא או בזמנא חדא אלא עובדוי קריבי לי בכל יומו מדרגא לדרגא עד דאסתלק בדרגוי עכ"ל. וז"ש ואברהם זקן ובא בשלימות הנרצה בא בימים בכל הימים אשר חי כולם היו נחשבים בחשבון השלימות לטובה וה' ברך את אברהם בכל כי זה מאת השם היתה זאת לו שיהי' כל הימים לטובה. ט ט דברי יואל (עמ' תקי): והנה אליעזר קיים בנפשו אל תאמין בעצמך, וחשש שאם ימשך נסיון שליחותו לזמן מרובה, פן לא יוכל לעמוד בנסיון קשה כזה, לעשות שליחותו באמונה בלי מחשבת פני,' ע"כ התפלל לה' ואמר הקרה לפני היום, דבאמת הי' בטוח בזכותו של אברהם שימציא ה' אשה ההוגנת ליצחק, אלא שחשש על נפשו שלא יכשל בשליחותו, וע"כ התפלל הקרה לפני "היום," שיזמין לו את רבקה בתפלתו היום, שלא יתאחר ויתארך נסיונו, גם התפלל שיהי' השגחת האלקית גלוי' לפניו, וזה כוון באמרו הקרה "לפני," ונענה בתפלתו שמיד רבקה יוצאת, וכמ"ש האוהחה"ק כי באותו רגע שהתפלל רבקה יצאת, לא קודם ולא אח"כ כדי שלא יכשל באשה אחרת וכו,' ובזה האיר לו ה' את עיניו ויצא מכלל הנגיעה, וזה הי' כוונת לבן במ"ש תשב הנערה אתנו ימים או עשור, דהגם שידע שלא יוכל למנוע הליכתה לגמרי, כי מה' יצא הדבר, אבל חשב מחשבת און, דע"ו שיתאחר הענין פן ישתקע הדבר לגמרי ע"י שיתגברו על אליעזר להסיתו ולמנעו משליחותו, והשיב להם אליעזר אל תאחרו אותי וה' הצליח דרכי בדרך נס מה"ט כדי שאוכל לעמוד בנסיוני, ובזה יבואר דברי המדרש מי בכם ירא ה' זה אליעזר וכו' אשר הלך חשכים בשעה שהלך להביא את רבקה, שהי' מתיירא מחשש נגיעתו וע"כ קראו הכתוב חשכים, והתפלל לה' שיאיר ה' עיניו לראות דרך האמת שיוכל להסתלק
