Skip to content
Project Likkutei Sichos

וירא (חלק ב שיחה א)

  • Vayeira
  • 5784
  • Yiddish
View printout

וירא

א. מהאט שוין כמה פעמים דעמערציילט דעם סיפור פון רבי'ן (מהורש"ב) נ"ע, וואס האט פאסירט ווען ער איז געווען א קינד פון פינף אדער זעקס יאר, בשבת פרשת וירא:

דער רבי נ"ע איז אריין צו זיין זיידן כ"ק אדמו"ר הצ"מ (צו מקבל זיין די ברכה בשייכות מיט זיין יום הולדת) און האט זיך פאנאנדערגעוויינט, זאגנדיק: פארוואס האט זיך דער אויבערשטער באוויזן צו אברהם אבינו און צו אונז (אים) באווייזט ער זיך ניט?

האט אים דער צ"מ געענטפערט: אז א איד (א צדיק), צו זיין איין און ניינציק יאר, איז מחליט אז ער דארף זיך מל זיין, איז ער ווערט אז דער אויבערשטער זאל זיך באווייזן צו אים.

ב. סיפורי רבותינו נשיאינו בכלל, ובפרט די וועלכע זיי אליין האבן אונז מגלה געווען ע"פ לפרסמם, זיינען דאך זיכער מדויק בכל פרטיהם.

אפילו די סיפורים וועלכע האבן פאסירט בקטנותם — איז דערפון גופא וואס רבותינו נשיאינו האבן דערציילט די סיפורים (ובפרט ע"פ מ"ש מחז"ל, אז "שיחתן של עבדי אבות" איז פארשטאנדיק, בפרט מפטפטי ידיע), איז פארשטאנדיק, אז זיי זיינען ניט נאר ענין פון וועלכן מ'קען ארויסנעמען א הוראה אין עבודת ה' (אזוי ווי מען דארף ארויסנעמען פון יעדער זאך וואס א מענטש זעט אדער הערט), נאר זיי אנטהאלטן א תוכן מיוחד, וועלכן מען דארף לערנען און פארשטיין.

איז אין דעם סיפור האמור ניט פארשטאנדיק: "וירא ה' אל אברהם" שטייט שוין פריער און צוויי מאל (אין פ' לך לך). פארוואס איז געווען די בכיי' פון רבי'ן נ"ע אויף דעם וואס דער אויבערשטער האט זיך (אים) באוויזן צו אברהם אבינו — בקשר מיט'ן פסוק אין פ' וירא, און ניט פון פ' לך לך?

וועגן דעם צווייטן מאל "וירא ה' אל אברהם" (פון פ' לך לך) — קען מען זאגן, אז דער רבי נ"ע האט נאך אפשר דעמאלט ניט געלערנט דעם פסוק, היות ווי דער פסוק איז כמעט אין סוף הסדרה (ווי עס פירט זיך בכמה מקומות דער סדר הלימוד מיט קינדער, אז מען לערנט מיט זיי יעדער וואך נאר א טייל פון פרשת השבוע);

אבער בנוגע צום ערשטן מאל "וירא ה' אל אברהם", וואס שטייט אין תחילת הסדרה, האט ער דאך יא דעמאלט געלערנט — איז פארוואס איז זיין פאגאנגענע וויינען ניט דעמאלט געקומען בקשר מיט דעם פסוק?

ג. בפשטות י"ל דעם טעם: ווען ער איז אליין צום צ"מ (צו מקבל זיין די ברכה בשייכות מיט'ן יום הולדת), איז עס געווען בשבת פרשת וירא, האט ער דעריבער געפרעגט אויף דעם ענין וואס ער האט געלערנט דעמאלט, היינו "וירא אליו ה'", וואס שטייט אין פ' וירא (און דאס וואס דער וואך פון פ' לך לך איז ניט געווען א סיבה אויף אריין צום צ"מ) —

עס בלייבט אבער די שאלה: פארוואס האט דער צ"מ אים געענטפערט נאר וועגן "וירא אליו ה'" פון פ' וירא, און האט ניט מסביר געווען אז "וירא ה' אל אברהם" איז שוין געווען פריער (אין פ' לך לך) — צוויי מאל?

די שאלה איז נאך גרעסער: דער ענטפער פון צ"מ (אז דער אויבערשטער האט זיך באוויזן צו אברהם אבינו ווייל ער האט מחליט געווען אז ער דארף זיך מל זיין) פארענטפערט נאר דעם פסוק "וירא אליו ה'" פון אונזער סדרה, וואס איז געקומען נאך די החלטה זיך מל צו זיין — עס בלייבט אבער די שאלה (און רבי'ן נ"ע) בנוגע "וירא ה' אל אברהם" פון פ' לך וואס איז געווען איידער ער האט זיך מל געווען.

ד. לכאורה קען מען זאגן דעם ביאור בזה:

די צוויי מאל "וירא ה' אל אברהם" אין פ' לך לך זיינען געווען א הקדמה והכנה צו אן אמירה ("וירא ה' אל אברם ויאמר וגו'", ובמילא האט ניט קיין שייכות צו אונזער סדרה איז ניט געווען קיין אמירה (אדער כי' דאמירה; צום "וירא אליו ה'", דער "וירא" איז געווען אן ענין פאר זיך; און דערפאר האט זיך דער רבי נ"ע פאנאנדערגעוויינט דוקא בקשר צו דעם "וירא").

אבער דאס איז ניט אויסגעהאלטן, ווייל:

אפילו אויב דער "וירא" איז געווען צוליב אן אמירה — געפינט מען דאך בכמה מקומות וואו עס שטייט "ויאמר ה' אל אברם" אן דער הקדמה "וירא ה' אל אברם"; איז דאך דאך אן ענין פאר זיך דאס וואס דער "וירא" איז יא געווען (ניט נאר צוליב דער אמירה), והדרא קושיא לדוכתא — זיין נוסח לזה].

אויך דער "וירא" פון אונזער סדרה האט געהאט א סיבה, א מטרה מיוחדת (ווי רש"י — פשוטו של מקרא — זאגט: "לבקר את החולה") — און בא דעם רבי'ן נ"ע — איז דאך ניט געווען די סיבה?

ה. אין בעל הטורים שטייט, אז "וירא אליו ה'" (בפרשתנו) איז בגימטריא "בשביל המילה" — אין זכות וואס אברהם אבינו האט מקיים געווען מצות מילה.

עפ"ז וואלט מען געקענט לכאורה פארענטפערן, אז דעם איד אין באשטאנד פון די טענה (און געוויין) פון רבי'ן נ"ע: וויבאלד אז אויך ביי אים איז דא דער זכות פון מילה, דעריבער קומט אויך אים דער שכר פון "וירא אליו ה'".

און אויף דעם האט אים דער צ"מ געענטפערט, אז מען קען זיך ניט פארגלייכן צו אברהם אבינו, ווייל זיין מצות מילה האט געהאט א מעלה מיוחדת — ער איז דאך געווען אן אלטער איד פון איין און ניינציק יאר — און דערפאר האט ער (דוקא) זוכה געווען צום "וירא".

אבער דאס איז א דוחק גדול, ווייל:

א) רש"י איז מפרש, כנ"ל, אז דער טענה הנ"ל ה' איז געווען ניט סתם א "וירא אליו ה'", נאר "לבקר את החולה" — און פירט רש"י אויף התורה אן פירוש ע"י התורה על התורה דאך (אויך) פאר א בן חמש למקרא — איז מסתבר, אז די שאלה פון רבי'ן נ"ע איז זייער א קינד און זיין פירט רש"י אויף פשוטו של מקרא.

ב) אפילו לויטן פירוש פון בעל הטורים — וויבאלד עס רעדט זיך וועגן דעם רבי'ן נ"ע, וואס זיינדיק א קינד איז ער שוין געווען אין א מעמד ומצב פון זייער עבודה (כנ"ל בסיפורי מפטפטי ידיע), איז פארשטאנדיק, אז זיין געוויין וואס דעם גודל המעלה פון עבודת אברהם אבינו בכלל, און מצות מילה בפרט, איז ער דאך זיכער געווען באקאנט, און ער האט פארשטאנען די מעלה הכי פשוטה וגלויה אפי' מן הפשט אברהם אבינו לגבי מצות מילה (בכלל).

וואס זי איז געווען אין אן עלטער פון איין און ניינציק יאר;

און במילא ניט קיין ארט אז דער רבי נ"ע (אפילו אלס קינד) זאל זיך פארגלייכן צו אברהם אבינו, ביז צו האבן א טענה, פארוואס דער אויבערשטער האט זיך באוויזן צו אברהם אבינו (בזכות המילה) און צו אים באוויזט ער זיך ניט.

ו. ווייל הביאור בזה, אז אדרבה: די טענה הנ"ל פון רבי'ן נ"ע איז געקומען טאקע מצד דעם וואס ער האט געוואוסט וואס רש"י זאגט אז "וירא אליו ה'" איז געווען "לבקר את החולה":

לויטן פירוש רש"י וואלט ער ניט געהאט קיין טענה פארוואס דער אויבערשטער באוויזט זיך ניט צו אים ווי צו אברהם אבינו — ווייל ווי איין איז דען שייך אז ער זאל זיך פארגלייכן צו אברהם אבינו;

היות אבער אז "וירא אליו ה'" איז געווען "לבקר את החולה", אן ענין פון גמילות חסדים, "מצד מדת חסדו של אברהם אבינו", נאך מער מדרגת אברהם אבינו, נאך מצד מדת חסדו של הקב"ה — האט ער דעריבער געטענה'ט: וויבאלד אז אים ארט וואס דער אויבערשטער באוויזט זיך ניט צו אים (ווי מ'האט דערנאך געזען אז דאס האט אים געבראכט צו אזא בכיי'), איז דאך דאס א צער, און דער אויבערשטער גומל חסד זיין אויך מיט אים, און באווייזן זיך אויך צו אים.

ז. דאס וואס דער צ"מ האט אים געענטפערט, אז אברהם אבינו, כאטש ער איז געווען א צדיק, אבער ער איז געווען אין אן עלטער פון איין און ניינציק יאר, און דאך האט ער מחליט געווען זיך מל צו זיין — איז דער ביאור בזה:

דער צ"מ האט אים געענטפערט, אז כדי צו זיין ראוי צו אזא גילוי פון "וירא אליו ה'", וואס איז א גילוי פון פנימיות התורה און טעמי המצוות, וואס וועט זיין בשלימות לעתיד לבוא, דארף מען האבן א הכנה מיוחדת.

איז אלס הקדמה דערצו האט מען געדארפט פותח זיין א נייעם צינור און א נייעם דרך אין ענין החינוך, אז אפילו ווען דער קינד איז נאך אלס פיר אדער פינף יאר, קען מען ביי אים ארויסרופן א תשוקה נפלאה, ער זאל גלוסטן א דער אויבערשטער זאל זיך צו אים באווייזן.

מעניניו המיוחדים פון רבי'ן נ"ע איז געווען — וואס ער האט מייסד געווען ישיבת תומכי תמימים, וואו מ'זאל לערנען נגלה דתורה צוזאמען מיט פנימיות התורה, אלס א תורה אחת.

און דאס איז די הכנה האמורה בא די וועלכע מ'רופט "משיחי", ווערט די הכנה קרובה צו ביאת וגילוי המשיח, ווען עס וועט זיין וירא ה', "ונגלה כבוד ה' וראו כל בשר יחדיו כי פי ה' דבר" למטה מעשרה טפחים,

בקרוב ממש, ווען "אתי מר" דא מלכא משיחא.

More in this printout

View the whole printout