Skip to content
שיעורי חינוך - אידיש

פירן א פשוט'ע ביליגע לעבן, קען שאטן פאר די קינדער?

  • Sukkos
  • 5787
  • Yiddish
View printout

בְּרִיוִון פוּן חִינוּךְ

פוּנֶעם רֹאשׁ יְשִׁיבָה שְׁלִיטָ"א

פִירְן אַ פָּשׁוּט'עֶ בִּילִיגֶע לֶעבְּן, קֶען שָׁאטְן פַאר דִי קִינְדֶער?

שְׁאֵלָה :

לְכָבוֹד דֶער רֹאשׁ יְשִׁיבָה שְׁלִיטָ"א,

אִיךְ בִּין אַ מַאמֶע פוּן אַ קִינְדֶער גֶעבֶּענְטְשְׁטֶע פַאמִילְיֶע, אִיךְ פְּרוּבִּיר זִיךְ צוּ הַאלְטְן צוּ אַ בִּילִיגֶע סְטַאנְדָארְט, צוּ קוֹיפְן דִי בִּילִיגְסְטֶע, אוּן אֲפִילוּ גֶעמֶען גֶענוּצְטֶע וֶועשׁ פוּן אַנְדֶערֶע, אוּן וֶוען עֶס קוּמְט חוֹל הַמּוֹעֵד גֵייעֶן מִיר נָאר צוּ פָּשׁוּטֶ'ע פְּלֶעגֶער צוּ פַארְבְּרֶענְגֶען. וִוידֶער מַיינֶע שְׁוֶועסְטֶער אוּן שְׁוֶועגֶערִינְס הַאלְטְן זִיךְ זֵייעֶר הוֹיךְ, זֵיי קוֹיפְן אַלְץ טֵייעֶרֶע זַאכְן, אוּן מֶען גִייט אוֹיף וַוייטֶע אוּן טֵייעֶרֶע אוֹיסְפְלוּגְן. אִיךְ וִויל וִויסְן אוֹיבּ דָאס וֶועט נִישְׁט שָׁאטְן פַאר מִיינֶע קִינְדֶער וֶועלְכֶע קֶענֶען שְׁפִּירְן אַז זֵיי זֶענֶען בַּא'עַוְולְט גֶעוָוארְן, זֵיי זֶענֶען דִי גֶעבֶּערְ'ס, זֵיי בַּאקוּמֶען נִישְׁט אַזוֹיפיל וִוי זֵייעֶרֶע קְרוֹבִים. יְיֵשֶׁר כֹּחַ

תְּשׁוּבָה :

אִיךְ הָאבּ עֶרְהַאלְטְן אֵייעֶר בְּרִיוו. וואויל אִיז אַייךְ אַז אִיר צִיט אוֹיף אֵייעֶר מִשְׁפָּחָה אֵיידְל אוּן בַּאשֵׁיידְן וְכוּ'. וִויסְן זָאלְט אִיר, דִי קִינְדֶער וָואס מֶען גֶערְטֶעלְט (סְפּוֹילְט) זֵיי, מֶען טוּט זֵיי אָן וִוי קֶענִיגְן אוּן מֶען טְרָאגְט זֵיי חוֹל הַמּוֹעֵד הַאלְטְן אוֹיף דִי זוּן אִין דִי לְבָנָה וְכוּ' - אוֹיף זֵיי אִיז אַ גְרוֹיסֶער רַחְמָנוּת, וַוייל גֶעבְּן פַאר דִי קִינְדֶער אַלֶעס וָואס זֵיי וִוילְן אוּן אַלֶעס וָואס זֵיי חָלוֹמְעֶן דָאס מַאכְט זֵיי פַאר אַ גֶעבֶּעךְ. גֶעבְּן פַאר דִי קִינְדֶער אַלֶעס וָואס זֵיי בֶּעטְן וְכוּ' – אִיז אַ פוֹילֶע וֶועג אִין חִינוּךְ; עֶלְטֶערְן מַאפְּן זִיךְ נִישְׁט אַז דָאס אָנְטוּן דִי קִינְדֶער מִיט דִי טֵייעֶרְסְטֶע קְלֵיידֶער אוּן מִיט דִי נֵייסְטֶע מָאדֶעס - וֶועט זֵיי שְׁפֶּעטֶער קָאסְטְן אַ טֵייעֶרֶע פְּרַייז. קִינְדֶער דָארְפְן גָארְנִישְׁט, קִינְדֶער דָארְפְן נָאר איין זַאךְ: "אַ וַוארֶעמֶע שְׁטוּבּ"; קִינְדֶער וָואס הָאבְּן אַ וַוארֶעמֶע שְׁטוּב, זַיי וַואקְסְן אוֹיף אִין אַ שְׁטוּב וואוּ דִי עֶלְטֶערְן הָאבְּן זִיךְ לִיבּ, וואוּ דִי עֶלְטֶערְן זֶענֶען זִיךְ מְכַבֵּד אֵיינֶער דֶעם צְוִוייטְן - דִי קִינְדֶער קֶענֶען נִישְׁט וֶוערְן קֵיין גֶעבֶּעךְ'ס. קִינְדֶער וָואס מֶען דֶערְט שֵׁיין צוּ זֵיי, מֶען דֶערְנִידֶערְט זֵיי נִישְׁט, מֶען שְׁרֵייט נִישְׁט אוֹיף זֵיי - דִי וַואקְסְן אוֹיף גֶעזוּנְט. דֶערִיבֶּער זָאלְט אִיר נִישְׁט מוֹרָא הָאבְּן וַוייטֶער צוּ מְחַנֵךְ זַיין אַייעֶרֶע קִינְדֶער פָּשׁוּט אוּן בִּילִיג אוּן אִיר זָאלְט נִישְׁט קוּקְן אוֹיף אַ צְוֵוייטְן. חֲכָמֵינוּ זִכְרוֹנָם לִבְרָכָה זָאגְן (בְּרָכוֹת ו:): "כִּיוָן שֶׁנִּצְטָרֵךְ אָדָם לַבְּרִיוֹת, פָּנָיו מִשְׁתַּנּוֹת כִּכְרוּם", וֶוען אַ מֶענְטְשׁ קוּקְט אוֹיף אַ צְוִוייטְן, עֶר וִויל גֶעפֶעלְן פַאר אַ צְוִוייטְן, וֶוערְט עֶר אַזוֹי וִוי אַ קָאלִירְטֶע פֵייגְל וָואס טוֹישְׁט יֶעדְן טָאג אִיר קָאלִיר, וַוייל זִי דַארְף פַאר יֶעדְן אֵיינֶעם אַנְדֶערְשׁ אוֹיסְקוּקְן דָאס אִיז נִישְׁט קֵיין לֶעבְּן; אַז מֶען זוּכְט נָאר צוּ גֶעפֶעלְן אַ צְוִוייטְן דֶעמָאלְט אִין מֶען אַ גֶעבֶּעךְ, אָבֶּער וֶוען מֶען לֶעבְּט פַאר'ן אֵייגֶערְשְׁטְן, מֶען לֶעבְּט פַאר זִיךְ - דֶעמָאלְט לֶעבְּט מֶען אַ גוּט לֶעבְּן. נָאכְאַמָאל, קֵיינֶער זָאל אַייךְ נִישְׁט אַיינְדֶערְן אַז אוֹיבּ אִיר וֶועט נִישְׁט גֶעבְּן פַאר דִי קִינְדֶער דָאס טֵייעֶרְסְטֶע אוּן דָאס בֶּעסְטֶע וְכוּ' וְכוּ' וֶועלְן זֵיי שְׁפֶּעטֶער זָאגְן אַז מֶען הָאט זֵיי בָּא עַוְולְיט; פַארְקֶערְט, דִי אַלֶע וָואס שְׁרֵייעֶן אַז מֶען הָאט זֵיי גָארְנִישְׁט גֶעגֶעבְּן וְכוּ' – קוּמֶען פוּן שְׁטוּבֶּער וָואס מֶען הָאט זֵיי בֶּאֱמֶת גֶעפַּיינִיגְט, פַארְשֶׁעמְט אוּן גֶע'רוֹדְפְפִיט, דָאס בַּאדֶערְט זֵיי. דֶער עִקָר דַארְף מֶען אַסַאךְ בֶּעטְן דֶעם אֵייגֶערְשְׁטְן אַז מֶען זָאל זוֹכֶה זַיין צוּ עֶרְלִיכֶע קִינְדֶער; בִּפְרַט הַיינְטִיגֶע צַייטְן וָואס עֶס בּוּדְשֶׁעוֶועט אַ שְׁטוּדֶעם וִוינְט אוּן רַייסְט אוֹיס יוּנְגֶע אוּן אַלְטֶע בֵּיימֶער, מֶענְטְשְׁן פַאלְן אַוֶועק פוּן דִי אֱמוּנָה, מֶענְטְשְׁן פַאלְן אַוֶועק פוּנֶעם דֶרֶךְ הַתּוֹרָה, דַארְף מֶען אַסַאךְ בֶּעטְן דֶעם אֵייגֶערְשְׁטְן אוֹיף יֶעדֶעס קִינְד בַּאזוּנְדֶער אוּן מֶען דַארְף אַסַאךְ פַארְבְּרֶענְגֶען מִיט זֵיי. דֶער אֵייגֶערְשְׁטֶער זָאל הֶעלְפְן אִיר זָאלְט הָאבְּן הַצְלָחָה אִין אַלֶע עִנְיָנִים. (עצתו אמונה חלק ד', מכתב רצב)

More in this printout

View the whole printout