און תחנונים, און מיר זאלן אלע זוכה זיין צו א חתימה בספרן של צדיקים גמורים, לחיים ולשלום, לישועה ולגאולה שלימה.
זכות אבות קען מעורר זיין א קטרוג חייו
דאס וואס מיר בעטן "למענך אלקינו", קען מען מסביר זיין לויט דעם מנהג וואס ווערט געברענגט אין די פוסקים (עיין טור אורח חיים סימן תרסד), אז אין הושענא רבה, פאר הלל, נעמט מען אראפ די דריי רינגלעך פונעם לולב. די דריי רינגלעך מיט וואס מען בינדט דעם לולב זענען מרמז אויף די דריי אבות, אברהם יצחק און יעקב (עיין טורי זהב סימן תרנא ובשולחן ערוך הרב שם סעיף יא), און דערמיט דערמאנען מיר דעם זכות פון די הייליגע אבות. אבער כדי צו קענען פועל'ן מיט זכות אבות, דארף א מענטש זיין ראוי דערצו און זיין אויף דער מדריגה פון א צדיק (עיין שבת נה, א, ובתוספות שם ד"ה ושמואל). ווייל אויב נישט, קען דאס זעלבסט וואס ער פארלאזט זיך אויף זכות אבות גאר מעורר זיין אויף איהם א קטרוג ח"ו. דאס איז ווי א קעניג'ס זון וואס פירט זיך נישט ווי עס פאסט פאר א בן מלך. דאס אליין אז ער דערמאנט אז ער איז דער קעניג'ס זון קען גאר ווערן א קטרוג אויף איהם, ווייל ער איז דאך א בן מלך און ער פירט זיך נישט ווי עס פאסט.
בטוח אני באלה ובזכות שלשת אבות
מיט דעם קען מען פארשטיין וואס מיר טרעפן ראש השנה ביי תקיעת שופר. די תקיעות - תקיעה, שברים און תרועה - זענען קעגן אויף אברהם, יצחק און יעקב, כדי צו דערמאנען דעם זכות פון די אבות הקדושים (עיין זוהר חלק ג, צט, ב). און דאך לערנט אונז די גמרא (ראש השנה טז, ב), אז איינע פון די טעמים פון תקיעת שופר איז כדי צו מערבב זיין דעם שטן. לכאורה איז שווער: אויב מיר קומען דאך נישט בעטן אין אונזער אייגענעם זכות, נאר אין זכות פון די אבות הקדושים, וואס קען דער שטן שוין מקטרג זיין דערויף? נאר דער תירוץ איז, אז ווען מען דערמאנט זכות אבות, קען דאס אליין מעורר זיין א קטרוג אויף אונז. דערפאר דארף מען מערבב זיין דעם שטן, כדי ער זאל נישט ח"ו איבערדרייען דעם זכות אבות אז עס זאל ווערן א קטרוג אויף אונז. דאס איז אויך דער כוונה פון די ווערטער וואס מיר זאגן ביי תפילת נעילה, אינעם פיוט פון די י"ג מידות של רחמים: "בטוח אני באלה [אין די י"ג מדות] ובזכות שלשת אבות". מיר זאגן נישט אז מיר פארלאזן זיך נאר אויפן זכות פון די דריי אבות, נאר מיר פארלאזן זיך צוזאמען אויף די י"ג מידות של רחמים און אויף זכות אבות. ווייל דער אויבערשטער איז "א־ל רחום וחנון גו'", דערפאר קענען מיר אויך בעטן אז זכות אבות זאל אונז העלפן.
אתה ד' לעולם תשב, כסאך לדור ודור
אט דער חשש איז ווען מיר ווילן זיך פארלאזן אויף זכות אבות. אבער אויפן אויבערשטן אליין קענען מיר זיך שטענדיג פארלאזן. זיינע גרויסע רחמים און חסדים זענען פאר יעדן איד, און ער וועט אונז העלפן אפילו ווען מיר זענען נישט ראוי דערצו. אין פסוק שטייט (איכה ה, יט): "אתה ד' לעולם תשב, כסאך לדור ודור". אפילו ביים סוף פון אלע דורות, ווען די וועלט ווערט שוואכער און די נשמות זענען שוין קטני ערך, איז אבער ווייטער "כסאך לדור ודור". דער אויבערשטער איז מיט אונז אין יעדן דור און אין יעדן מצב. ער איז אונזער טאטע, און ער איז דא פאר אונז אייביג.
סוכה - זכות אבות מיט י"ג מידות של רחמים
דערפאר לייגט מען אלע טעג פון סוכות די דריי רינגלעך אויפן לולב, כדי צו דערמאנען דעם זכות פון די דריי אבות. אבער דער זכות אבות מוז מיטקומען צוזאמען מיט די י"ג מידות של רחמים.
ווי מיין זיידע, דער הייליגער ראפשיצער רב זי"ע, שרייבט (זרע קודש לסוכות), איז סוכה בגימטריא זיבן מאל י"ג (91), צו מרמז זיין אז יעדן טאג פון די זיבן טעג סוכות, ווען די אושפיזין עילאין קומען אריין אין דער סוכה, זענען זיי משפיע אויף אונז השפעות פון די י"ג מידות של רחמים. און דאס איז דער צירוף וואס מיר האבן: דעם זכות אבות צוזאמען מיט די י"ג מידות של רחמים, בבחינת "בטוח אני באלה ובזכות שלשת אבות".
הושענא רבה – מען נעמט אראפ די דריי רינגען
אבער אין הושענא רבה נעמט מען אראפ די דריי רינגלעך פונעם לולב. דערמיט ווייזט מען, אז אפילו אויב מיר זענען נישט ראוי צו דערמאנען דעם זכות פון די דריי אבות, פארלאזן מיר זיך אויפן אויבערשטן אליין, און מיר בעטן פון איהם אז ער אליין זאל אונז העלפן מיט זיינע גרויסע חסדים. דאס ווערט מבואר פון דעם מדרש (ויקרא רבה פ"ל ט) אויפן פסוק (ויקרא כג, מ) "ולקחתם לכם: פרי עץ הדר" – זה הקב"ה, "כפות תמרים" – זה הקב"ה, "ענף עץ עבות" – זה הקב"ה, "וערבי נחל" – זה הקב"ה. דערפאר נעמט מען אראפ די רינגלעך, און מיר בלייבן מיט די ארבעה מינים אליין, צו ווייזן אז מיר פארלאזן זיך נישט אויף קיין אנדערע זכות, נאר אויף ד' יתברך אליין.
הושענא למענך אלקינו
דאס איז וואס מיר הייבן אן מיט דער בקשה: "הוֹשַׁעְנָא לְמַעַנְךְ אֱלֹקֵינוּ הוֹשַׁעְנָא". אפילו אויב מיר זענען נישט זוכה צו קומען מיט דעם זכות פון די אבות הקדושים, פארלאזן מיר זיך אויפן אויבערשטן אליין. דו ביסט אלקינו, אונזער טאטע, און א טאטע פארלאזט נישט זיינע קינדער. ווי א געטרייער פאסטוך פארלאזט נישט צאן מרעיתו, אזוי פארלאזט דער אויבערשטער קיינמאל נישט זיינע קינדער. דערפאר ווענדן מיר זיך צו איהם אליין און בעטן: "למענך אלקינו הושענא". דו ביסט אלקינו, און מיר קומען צו דיר, און בעטן פון דיר: הושענא – העלף אונז, ראטעווע אונז, און געב אונז די ישועה וואס מיר דארפן.