שלום בית
די גמרא (בבא מציעא פז, א) דערקלערט, אז די מלאכים האבן געפרעגט ״איה שרה אשתך״ כדי צו מאכן שרה חביבה אין די אויגן פון איר מאן.
דער גאון רבי חיים שמואלביץ זצ״ל (אין ספר שיחות מוסר, תשל״ב, מאמר ו׳) לערנט אונז דערפון א וואונדערליכע זאך: ״אף על פי שאברהם ושרה היו מופלגים בצדקותם ובצניעותם, ואף על פי שהיו כבר זקנים באים בימים, עדיין היה צורך לחבב את האשה על בעלה, ולמדנו מכאן עד היכן ענין שלום בית מגיע״. עכתו״ד.
און באמת געפינען מיר אין אונזער פרשה נאך א מקור אויף דער גרויסקייט פון שלום, אפילו ביי אברהם און שרה. די גמרא ברענגט דארטן אויך: ״כתיב (בראשית יח, יב) ואדוני זקן וכתיב (בראשית יח, יג) ואני זקנתי, דלא מותיב הקב״ה כדקאמרה איהי, תנא דבי רבי ישמעאל גדול שלום שאפי׳ הקב״ה שינה בו שנאמר (בראשית יח, יב) ותצחק שרה בקרבה וגו׳ ואדוני זקן, וכתיב (בראשית יח, יג) ויאמר ה׳ אל אברהם וגו׳ ואני זקנתי (בראשית כא, ז)״. עד כאן לשון הגמרא.
דער גר״ח לערנט פון דעם, אז אפילו ביי אברהם אבינו, און אפילו ווען עס רעדט זיך פון אזא ווייטן חשש, דארף מען זיך זייער היטן אז עס זאל חלילה נישט געשעדיגט ווערן דער שלום צווישן מאן און ווייב. די תורה לערנט אונז דערמיט ווי גרויס און וויכטיג דער ענין פון שלום בית איז.
ביז וואו דער ענין פון שלום בית רייכט
דער גר״ח שרייבט: ״עד היכן ענין שלום בית מגיע״. דאס הייסט, אז אפילו אברהם און שרה, וואס זענען געווען אזוי גרויס אין צדקות און צניעות און שוין זקנים באים בימים, האבן נאך אלץ געדארפט א חיזוק אין דעם ענין. כל שכן יעדער אנדערער מענטש. מען טאר נישט מיינען אז שלום בית איז שוין זעלבסטפארשטענדליך, אדער אז מען האט שוין אלעס דערגרייכט. דאס איז אן ענין וואס מען דארף שטענדיג היטן און מחזק זיין.
זיך היטן אפילו פון א ווייטן חשש
שרה האט געזאגט אין איר הארץ ״ואדוני זקן״, אבער דער אייבערשטער האט נישט איבערגעגעבן אירע ווערטער אזוי ווי זי האט זיי געזאגט, נאר האט געזאגט ״ואני זקנתי״. דער חשש איז דאך געווען א ווייטער חשש, און פונדעסטוועגן לערנט אונז די תורה אז מען דארף זיך היטן, אז חלילה זאל נישט געשעדיגט ווערן דער שלום. אויב אזוי ביי אזא ווייטן חשש, און ביי אברהם און שרה אליין, כל שכן דארף מען זיך היטן אין זאכן וואס קענען אנרירן יעדן שטוב.
כבוד האשה
דער ענין פון צניעות און דער ענין פון ׳אוהל׳ ביי שרה אמנו געפינען מיר אויך אין פרשת לך לך (יב, ח): ״ויט אהלה״. רש״י שרייבט דארטן, אז אברהם האט קודם אויפגעשטעלט דעם אוהל פון שרה, און ערשט דערנאך זיין אייגענעם אוהל. די מפרשים געבן דערויף צוויי טעמים. איין טעם איז, ווייל חז״ל זאגן ״ומכבדה יותר מגופו״; דעריבער האט אברהם קודם געדארפט מכבד זיין זיין פרוי, און דאס האט זיך ארויסגעוויזן דערמיט וואס ער האט פריער אויפגעשטעלט איר אוהל. פון דעם האט רש״י געלערנט אז אברהם האט קודם אויפגעשטעלט שרהס אוהל. דער צווייטער טעם איז, ווייל די פרוי געפינט זיך בעיקר אינעם אוהל, זי איז דאך ׳עקרת הבית׳, און עס שטייט ״כל כבודה בת מלך פנימה״. דעריבער האט אברהם געדארפט זארגן אז שרה זאל שוין האבן איר אוהל, כדי זי זאל נישט דארפן בלייבן אן איר אייגענעם ארט. ועי׳ במפרשי המדרש שם.
מסתמא זענען די צוויי טעמים פארבונדן איינער מיטן אנדערן. דער עיקר כבוד פון דער פרוי איז, אז זי זאל האבן איר אייגענעם ארט אין צניעות, ווי עס שטייט ״כל כבודה בת מלך פנימה״. דעריבער, ווען זי געפינט זיך אין איר אוהל, איז דאס אליין א חלק פון איר כבוד, און דער מאן איז איר מכבד מער ווי זיין אייגענעם גוף.
דער סדר פון כבוד
פון דעם וואס אברהם האט פריער אויפגעשטעלט שרהס אוהל, איידער ער האט אויפגעשטעלט זיין אייגענעם, לערנען מיר א סדר אין כבוד: די פרוי קומט פריער. ביידע טעמים וואס מיר האבן דערמאנט – אז ער האט זי מכבד געווען מער פון זיין אייגענעם גוף, און אז זי איז דער עיקר פון שטוב – זענען למעשה פארבונדן. כבוד האשה באשטייט נישט בלויז אין דעם וואס מען גיט איר פון דרויסן; מען דארף זי מכבד זיין אויך אין איר אייגענעם ארט, און זארגן אז זי זאל האבן דארט דעם רואיגקייט און דעם כבוד וואס פאסט זיך .