Skip to content
יסודי הדת - יו"ט - אידיש

סוכה: דער נברא ווערט ארויסגענומען פון זיין אייגענער קביעות

  • Shemini Atzeres
  • 5787
  • Yiddish
View printout

פרק ג

סוכה: דער נברא ווערט ארויסגענומען פון זיין אייגענער קביעות

נאך ראש השנה און יום כיפור קומט סוכות און נעמט דעם יסוד פון בורא-נברא אריין אין דער ממשות'דיגער וועלט פונעם מענטש.

דער ערשטער פלאץ וואו די תורה רירט אן, איז דער מקום אין וועלכן ער לעבט.

א מענטש בויעט זיך א דירת קבע. דא איז זיין פלאץ, דא זענען זיינע זאכן, דא האט ער זיין סדר, און דא שפירט ער זיין זיכערקייט. מיט די יארן קען דער מקום אליין געבן דעם מענטש א געפיל פון קביעות: דא שטיי איך; דאס איז מיין וועלט.

און דווקא דעם יסוד רירט די סוכה אן.

צא מדירת קבע - דער מקום פונעם מענטש ווערט צעשאקלט

פאר זיבן טעג זאגט די תורה פארן מענטש: גיי ארויס פון דיין דירת קבע און זיץ אין א דירת עראיכג.

דער מענטש אליין איז דער זעלבער מענטש. אבער דער מסגרת ארום אים ווערט געטוישט.

ער עסט אין אן אנדערע מקום, פארברענגט אין אן אנדערע מקום, און מאכט זיין דירה אונטער א סכך. די קביעות וואס ער האט במשך פונעם יאר אויפגעבויט ווערט פאר א קורצע צייט צעשאקלט.

און דא ווערט דער יסוד פון נברא זייער לעבעדיג:

כג. סוכה ב' ע"א:. אמרה תורה כל שבעת הימים צא מדירת קבע ושב בדירת עראי. טור או"ח תרכ"ה:: והיא המורה על אמיתת מציאות הבורא יתעלה, שהוא ברא הכל לרצונו, והא אשר לו הכח והממשלה והיכולת בעליונים ובתחתונים לעשות בהן כרצונו, ואין מי שיאמר לו מה תעשה כאשר עשה עמנו בהוציאו אותנו מארץ מצרים באותות ובמופתים... ואנחנו יוצאין מן הבית לישב בסוכה, בזה יראה לכל שמצות המלך עלינו לעשותה. ב"ח שם: כיון דכתיב למען ידעו, כו' לא קיים המצוה כתיקונה אם לא ידע כוונת מצות הסוכה כפי פשטה...

מייןכד מקום איז נישט מיין עצם מציאות. מיין קביעות איז נישט מיין אייגענע באשעפעניש. אויך דער פלאץ אין וועלכן איך לעב איז מיר געגעבן געווארן פונעם בורא.

דער נברא בויעט - אבער דער בורא גיבט אים דעם פלאץ

דער לימוד פון סוכה איז נישט אז א מענטש זאל נישט בויען קיין קביעות. ער דארף א שטוב. ער דארף סדר. ער דארף השתדלות, און ער דארף האבן פאר זיך און פאר זיין משפחה א געזונטע מקום צו לעבן.

אבער ווען ער בויעט, דארף ער וויסן וואס ער טוט:

איךכה בוי אין דער וועלט פונעם בורא.

איך מאך א דירה, אבער דער עצם מקום, דער כח צו בויען, די מעגליכקייט דארט צו וואוינען, און די שמירה וואס איך האב דערין - אלעס איז א מתנה.

דורכדעם, קען דער מענטש ארויסגיין פון זיין קבע, און נאכדעם צוריקקומען אהין מיט א קלארערן בליק: איך האב א מקום; אבער דער מקום האט מיר נישט געמאכט פארן בעל־הבית פון דער מציאותכו.

כד. ספר בינה לעיתים - חלק א - דרוש ג ליום ב של סוכות: ומוסיפים עוד לרמוז, צא מדירת קבע, שלא יחשוב העוה"ז להיות לו לבית מושב אלא כסוכה, דירת עראי כאורח נטה ללון:. כה. ספר עקידת יצחק - שער סז: והנה להיות זאת הכוונה המיוחדת בזה החג, באו הסימנים והרשמים בו באופן שלא תוכל להתעלם. ראשונה, בשם החג הזה וגדרו חג הסכות, אשר בו יעזבו האנשים כל ענייני הכסף, אשר לכסף לכסף, ואשר לזהב לזהב, סחורות ורוב תבואות, וכל מדי דאקרי נכסים, ויוצאין אל סוכה קטנה זו, אשר אין בה רק ארחת יום ביומו, ועל הרוב מטה ושלחן וכסא ומנורה, שהוא התעוררות נפלא לשלא יתעסק האדם להרבות מאלו הקניינים, כי די בהכרחי לבד, כל ימי היותו בפרוזדור הזה שהיא דירת עראי, כמו שאמר התנא (אבות פרק ד משנה טז) העולם הזה דומה לפרוזדור בפני העולם הבא וכו'..., הענין השני שצריכה להיות תחת השמים, ולא יהיה סכך אחר מבדיל (סוכה ט, ב) כלומר, הבט מה למעלה ממך השמים ושמי השמים וכל צבאם, וראה מי ברא אלה, וקבל עליך עול מלכות שלמה. כו. יערות דבש חלק א' דרוש ו': ויעצה לנו התורה בסוכות... צא מדירת קבע ושב בדירת עראי... אבל האיש הירא וחרד לדברו של מלך מלכו של עולם... כל השנה יהיה לו הכל לדירת עראי.

More in this printout

View the whole printout