פרק ד די ד׳ מינים: דער מענטש אליין מיט זיינע כוחות געהערט צום בורא
- Shemini Atzeres
- 5787
- Yiddish
און נאכדעם וואס סוכות האט גערירט דעם מקום פונעם מענטש, גייט די תורה א טריט נענטער - צום מענטש אליין.
די ד' מינים: דער מענטש אליין מיט זיינע כוחות געהערט צום בורא
די סוכה האט גערירט די וועלט ארום דעם מענטש. די די מינים נעמען דעם לימוד אריין אין דעם צוזאמשטעל פונעם מענטש אליין.
סוכות איז א צייט פון שמחה. דווקא ווען דער מענטש פריידט זיך מיט דער ברכה וואס ער האט באקומען, האט דער באשעפער אונז געגעבן די ד' מינים - זאכן וואס זענען אליין משמח - כדי די שמחה זאל אים צוריק דערמאנען פונעם בורא און זיך ווענדן צו אים.
אין די ד' מינים ליגט נאך א נקודה: זיי שטעלן פאר די הויפט אברים און כוחות פונעם מענטש - הארץ און שכל, גוף, אויגן און מויל - און דערמאנען אים אויך אינמיטן שמחה, אז ער זעלבסט, מיט אלע זיינע כוחות, איז א נברא פונעם בורא.
און אויך די נענועים פירן צום זעלבן געדאנק: מען ווענדט די מינים ארויף און אראפ און צו אלע פיר זייטן, און דערמאנט זיך אז אלעס ארום אים, אין יעדע ריכטונג, איז פונעם בורא און ווערט געוואנדן צו אים.
נישט בלויז וואס האב איך? - נאר ווער בין איך?
דא ווערט דער יסוד טיפער.
ביי דער סוכה רעדט מען פון דעם וואס איז ארום מיר: מיין מקום, מיין שטוב, מיין קביעות.
ביי די ד' מינים קומט דער חשבון נענטער: איך אליין.
דער מענטש האט א קאפ מיט וואס ער טראכט. אויגן מיט וואס ער קוקט. א מויל מיט וואס ער רעדט. א גוף מיט וואס ער טוט. ער האט אייגנארטיגע כוחות, מעלות און פעאיגקייטן.
און אויך אויף דעם דארף ער וויסן: איך האב דאס נישט אליין באשאפן.
דער זעלבער בורא וואס האט באשאפן די וועלט און מיר געגעבן מיין מקום, האט באשאפן מיר.
יעדער כח וואס איך האב, האט א תפקיד
דא קען מען געבן פאר א קינד א גאר פאזיטיוון בליק אויף זיינע כוחות.
ער דארף נישט שפירן אז כדי צו זיין א נברא איז ער גארנישט ווערט. פונקט פארקערט: אפשר האט דער רבונו של עולם אים געגעבן גרויסע כוחות.
די שאלה איז וואס ער טוט דערמיט.
א גוטער קאפ קען ווערן א כלי פאר תורה. א גוטער מויל קען זאגן גוטע ווערטער. שטארקייט קען ווערן התמדה. א חוש קען ווערן א וועג צו העלפן אנדערע.
ווייל דער כח קומט פונעם בורא, ממילא האט דער כח א תפקיד.
דער נברא נעמט נישט זיינע כוחות און זאגט: דאס בין איך און איך קען דערמיט טון וואס איך וויל.
ער זאגט: דאס האט דער בורא אריינגעלייגט אין מיר - וואס וויל ער אז איך זאל דערמיט טון?
דער גאנצער מענטש ווערט געוואנדן צום בורא
און דאס קען מען דערהערן אויך אין די נענועים.
מען נעמט די מינים און מען שאקלט זיי צו אלע זייטן. דער מענטש דערהערט אז אלעס באלאנגט פארן באשעפער. דער גאנצער מענטש, מיט אלע זיינע כוחות, אין אלע זיינע מצבים - לעבט אין דער וועלט פונעם בורא.
די סוכה האט ספעציפיש געזאגט: דער מקום אין וועלכן דו לעבסט איז זיינס.
די ד' מינים גייען א טריט טיפער: דו אליין, מיט דיינע כוחות, ביסט זיין נברא.
און דא קומט אריין די מצוה פון שמחה אום יום טוב (וואס מיר גייען שוין אנקומען דערצו), וועלכע איז א עקסטערע מצוה פון יום טוב, אבער דאך זעט מען אז דא ביי די ד' מינים האט די תורה צוזאמגעשטעלט אט די נקודה אינאיינעם מיט שמחה, וויבאלד די ד' מינים העלפן דעם מענטש דורך זייער מציאות ער זאל קענען קונה זיין די ריכטיגע שמחה, וואס קומט בלויז פון אנערקענען אין דעם אמת אז מיר זענען נבראים פונעם גרויסן בורא און מיר זענען משועבד צו אים און צו זיין רצון.